Od stron „Iliady” i „Odysei” Homera po liczne produkcje filmowe i zbiory najważniejszych instytucji kultury na świecie – historia Troi od wieków fascynuje ludzi na różnych kontynentach. Położone na terenie Türkiye (Turcji) w północno-wschodnim regionie Morza Egejskiego i wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, to kultowe starożytne miasto jest nie tylko świadkiem historii, ale także żywym źródłem inspiracji dla literatury, sztuki, kina i nauki. Dziś jego dziedzictwo trafia do nowych odbiorców na całym świecie za sprawą licznych wydarzeń kulturalnych o międzynarodowym zasięgu.
Otwarta 11 czerwca br. wystawa artefaktów związanych z Troją w rzymskim Koloseum stała się jednym z najważniejszych międzynarodowych przedsięwzięć poświęconych temu starożytnemu miastu w ostatnich latach. W przestrzeni jednego z najbardziej rozpoznawalnych zabytków kultury na świecie zaprezentowano 221 eksponatów pochodzących z 19 muzeów w Türkiye (Turcji), w tym z Muzeum Troi w prowincji Çanakkale. Wśród nich znalazło się 50 obiektów nigdy wcześniej niewystawianych we Włoszech. Ekspozycję uzupełnia także 80 artefaktów pochodzących z włoskich kolekcji muzealnych. Wystawa, która wzbudziła duże zainteresowanie międzynarodowej publiczności, stanowi wyjątkową okazję do zaprezentowania bogatego dziedzictwa archeologicznego Troi i potwierdza jej status jako dobra kultury o uniwersalnym znaczeniu.
Oprócz tej prestiżowej ekspozycji organizowane są również wydarzenia kulturalne i naukowe w różnych częściach świata, dzięki którym historia Troi dociera do kolejnych odbiorców. Po konferencji i wystawie fotografii zorganizowanych w Turkish House w Nowym Jorku, kolejne wydarzenia odbędą się w Niderlandach. Już 28 czerwca w Instytucie Yunusa Emre w Amsterdamie została otwarta wystawa fotograficzna poświęcona Troi, a dzień później profesor Rüstem Aslan, kierujący pracami na stanowisku archeologicznym w Troi, wygłosił wykład na Uniwersytecie w Lejdzie. W planach są również kolejne międzynarodowe wydarzenia. Konferencje i wystawy przybliżają historię Troi szerokiej publiczności, jednak prawdziwe doświadczenie tego miejsca możliwe jest dopiero podczas wizyty na stanowisku archeologicznym. Położona zaledwie 30 kilometrów od centrum Çanakkale Troja pozostaje jednym z najważniejszych świadectw starożytnej historii regionu.
Podróż łącząca naturę, dziedzictwo i świat mitów
Çanakkale, położone u północnych wrót Morza Egejskiego, u wejścia do Cieśniny Çanakkale (znanej również jako Dardanele), oferuje szeroki wachlarz atrakcji – od słonecznych plaż i sportów wodnych po malownicze pola namiotowe, trasy rowerowe i butikowe szlaki winiarskie. Region ten pozwala również podążać śladami Bitwy o Çanakkale, znanej także jako kampania gallipolijska lub dardanelska, która rozegrała się podczas I wojny światowej. Miłośnicy historii mogą nawet zanurkować pod wodę, by zobaczyć wraki statków spoczywające na dnie od czasów konfliktu. Ponadto w okolicy warto odwiedzić zielone zbocza góry Ida, krystalicznie czyste wody u wybrzeży Assos oraz odkryć niepowtarzalny urok wysp Bozcaada i Gökçeada.
Jedną z największych atrakcji miasta bez wątpienia jest Troja, a stojący w jego centrum drewniany koń nawiązuje do jej najsłynniejszego mitu i stanowi symbol tego miejsca, które od lat przyciąga podróżników z całego świata.
Troja: kolejne warstwy cywilizacji
Zaledwie krótka przejażdżka z centrum Çanakkale dzieli turystów od Troi, która zaprasza miłośników kultury do wędrówki przez swój wielowarstwowy teren, oferując rzadką możliwość obserwowania historii niczym na osi czasu. Położona we wsi Tevfikiye, Troja jest znana głównie jako miasto, które zainspirowało Homera do napisania epickiego poematu „Iliada”. Mimo że wojna trojańska na zawsze zakorzeniła Troję w naszej pamięci, miasto stanowiło kolebkę wielu kultur na długo przed narodzinami mitu. Dziś wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO stanowisko archeologiczne ukazuje 5000 lat nieprzerwanego osadnictwa, obejmującego dziesięć odrębnych warstw (a ich liczba wciąż wzrasta) od wczesnej epoki brązu po okres Cesarstwa Wschodniorzymskiego.
Przy wejściu na teren Troi odwiedzających wita monumentalny drewniany Koń Trojański. Już od tego miejsca turyści mogą rozpocząć spacer wśród dobrze zachowanych starożytnych kamiennych murów i ulic, po których być może stąpały niegdyś jedne z najwybitniejszych postaci trojańskich mitów.
Troja jest również ściśle związana z początkami Cesarstwa Rzymskiego poprzez legendę o Eneaszu. Zgodnie z historią zawartą w eposie „Eneida” Wergiliusza, książę Eneasz po upadku swojego miasta wyruszył w legendarną podróż w poszukiwaniu „Nowej Troi”. Podążając trasą nazywaną dziś przez historyków „Szlakiem Eneasza”, uznaną także przez Radę Europy za Europejski Szlak Kulturowy, anatolijski książę dotarł ostatecznie do wybrzeży Lacjum, gdzie w 753 roku p.n.e. jego potomkowie mieli założyć Rzym.
Poza światem mitów jedno pozostaje pewne: Troja posiadając bogate korzenie, ciągłość osadniczą i globalny wpływ, ukształtowała fundamenty europejskiej kultury i literatury. Dziś możliwość zobaczenia jej ruin – od fortyfikacji z epoki brązu po rzymski Odeon i Buleuterion – jest wyjątkowym doświadczeniem.
Nowoczesne Muzeum: odkrywanie Troi poza ruinami
Atrakcje Troi nie ograniczają się wyłącznie do samego stanowiska archeologicznego. Przy wejściu na teren obiektu znajduje się wielokrotnie nagradzane Muzeum Troi, którego prosta, a zarazem imponująca architektura zachęca odwiedzających do wzbogacenia swojej wyprawy przez historię poprzez poznanie archeologicznych skarbów odkrytych na stanowisku. Łącząc przeszłość tego miejsca ze współczesnymi odbiorcami, muzeum prezentuje wielowarstwową historię starożytnego miasta na trzech poziomach, wykorzystując nowoczesną i wciągającą narrację.
| Wskazówki dotyczące planowania podróży
Jak dotrzeć: Ze Stambułu do Çanakkale odbywają się codzienne loty. Do Troi ze Stambułu można również dotrzeć samochodem – podróż trwa kilka godzin i prowadzi przez malownicze trasy. Gdzie się zatrzymać: Çanakkale oferuje szeroki wybór miejsc noclegowych – od hoteli sieciowych po kameralne butikowe obiekty. Dla bardziej autentycznych doświadczeń warto zatrzymać się w urokliwej wsi Tevfikiye, najbliższej osadzie położonej przy Troi, gdzie przytulne rodzinne pensjonaty dają możliwość poznania lokalnej gościnności. Co robić: Starożytne miasto Troja stanowi również część Trojańskiego Szlaku Winnego. Rozciągająca się od Gallipoli przez Eceabat i Troję aż po malowniczą wyspę Bozcaada trasa zachęca podróżnych do odkrywania bogatych tradycji winiarskich regionu. Czego spróbować: Çanakkale słynie również z bogactwa kulinarnych specjałów, które doskonale komponują się z lokalnymi winami. Od cenionego sera Ezine i dań z warzyw przygotowywanych z wykorzystaniem lokalnie produkowanej oliwy z oliwek po świeże owoce morza – szczególnie sardynki z Dardaneli i Zatoki Saros – region oferuje odwiedzającym niezapomniane doznania kulinarne. |
